Custom Search

ฟัตวา: ฟันธง เริ่มรอมฏอนต้องตามใคร? (ซาอุฯ : จุฬาฯ)

คำถาม : เราควรถือศีลอด (ในเดือนรอมาฎอน) และเลิกถือศีลอดของเรา ตามการเห็นฮิลาล (จันทร์เสี้ยวของเดือนใหม่) ในซาอุดิอาระเบีย หรือเราควรจะถือศีลอด ตามการเห็นฮิลาล ในประเทศที่เราอาศัยอยู่?

คำตอบ : ในหมู่อุละมาอฺ มีความเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้ แตกต่างกันออกไปมากมาย มีประมาณหกทัศนะ ที่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้มีทัศนะหลักๆ อยู่สองทัศนะคือ

ทัศนะแรก คือทุกคนควรจะดูเดือนในประเทศของตนเอง และประเทศที่มีดวงจันทร์ขึ้น ในเวลาเดียวกัน ก็ควรจะปฏิบัติตามประเทศของตน เหตุผลนั้น ก็คือว่าเวลาที่ดวงจันทร์ขึ้นนั้น แตกต่างกันออกไป แต่ละสถานที่ไม่เหมือนกัน

ทัศนะที่สอง นั้นก็คือ การเริ่มต้นเดือนใหม่ จำเป็นต้องได้รับการยืนยัน ในประเทศมุสลิมประเทศใด ประเทศหนึ่ง เท่านั้น ถ้าในประเทศมุสลิมประเทศใดประเทศหนึ่ง ยืนยันการเห็นฮิลาล เมื่อนั้น ถือเป็นข้อบังคับที่มุสลิมทุกคน จะต้องใช้การเห็นเดือนนั้น กำหนดการเริ่มต้น ถือศีลอดในเดือนรอมาฎอน หรือเลิกถือศีลอด (เมื่อสิ้นเดือนแล้ว)

ตามทัศนะที่สอง  สำหรับในช่วงเริ่มต้นเดือนรอมาฎอน ถ้ามีการยืนยันว่า เห็นฮิลาลในซาอุดิอาระเบีย ก็บังคับให้มุสลิมทุกคน ในทุกส่วนของโลก ถือศีลอดตาม (ซาอุดิอาระเบีย) สำหรับในช่วงเริ่มต้นเดือนเชาวาล ก็บังคับให้มุสลิมทุกคน เลิกถือศีลอดตามเช่นกัน นี่คือทัศนะที่เกือบจะเป็นการยึดถือโดยทั่วไป ของผู้สังกัดมัซฮับอิมามอะหฺมัด อิบนฺ ฮัมบาล

อย่างไรก็ตาม ทัศนะแรก มีความถูกต้องมากกว่า เพราะพยานหลักฐาน ที่ปรากฏในอัล-กุรฺอาน, สุนนะฮฺ และเพราะการกิยาส (อนุมานเปรียบเทียบ) สำหรับในส่วนที่เกี่ยวกับอัล-กุรฺอานนั้น อัลลอฮ์ ตรัสความว่า : “เดือนรอมฎอน คือเดือนที่อัล-กุรฺอาน ถูกประทานลงมา เพื่อเป็นทางนำ สำหรับมวลมนุษย์ เป็นหลักฐานอันชัดเจน ให้กับทางนำนั้น และยังเป็นบรรทัดฐาน สำหรับแยกแยะความจริง และความเท็จ ดังนั้น พวกเจ้าคนใดเห็น (จันทร์เสี้ยวค่ำคืนแรกของ) เดือนนั้น ให้เขาถือศีลอดในเดือนนั้น......... (ซูเราะฮฺ อัล-บะเกาะเราะฮฺ อายะฮฺ 185 )

ประโยคสุดท้าย เป็นประโยคเงื่อนไข และกฎซึ่งแฝงอยู่ ในประโยคเงื่อนไขนั้น ได้รับการบัญญัติไว้สำหรับผู้ที่อยู่ในเงื่อนไข และไม่มีผลบังคับ สำหรับบุคคลที่ไม่เข้าข่าย ตามเงื่อนไขดังกล่าว ดังนั้น ประโยคที่กล่าวว่า “พวกเจ้าคนใดเห็น (จันทร์เสี้ยวค่ำคืนแรกของ) เดือนนั้น ให้เขาถือศีลอดในเดือนนั้น” จึงมีความหมายว่า บุคคลที่มิได้มองเห็นจันทร์เสี้ยว ก็มิต้องถือศีลอด

เป็นที่รับรู้กันเป็นอย่างดี ในหมู่นักดาราศาสตร์ ว่า เวลาที่ดวงจันทร์ขึ้น ในแต่ละสถานที่นั้น แตกต่างกัน ณ สถานที่หนึ่ง อาจมีคนมองเห็นเดือน แต่อีกสถานที่หนึ่ง อาจไม่มีคนมองเห็นเดือน เพราะฉะนั้น ตามความหมายของอายะฮฺดังกล่าว (2:185) บุคคลที่มองไม่เห็นเดือน ก็ไม่เป็นที่บังคับ ให้ต้องถือศีลอด

ตามสุนนะฮฺ ท่านนบี กล่าวความว่า “ถ้าเจ้าเห็นมัน (ฮิลาลของเดือนรอมาฎอน) จงเริ่มถือศีลอด และถ้าเจ้าเห็นมันอีกครั้ง (ฮิลาลของเดือนเชาวาล) จงเลิกถือศีลอด และถ้ามีเมฆมาบดบัง มิให้เจ้ามองเห็น ดังนั้น จงนับ (เดือนปัจจุบัน) ให้ครบสามสิบวัน”

ท่านนบี กล่าวความว่า “ถ้าเจ้าเห็นมัน” เท่ากับว่าท่านนบี เชื่อมโยงกฎนั้น เข้ากับการดูเดือน และถ้ากฎนั้น เชื่อมโยงกับเหตุที่เป็นจริง เมื่อนั้นกฎดังกล่าว จะไม่มีผลบังคับใช้ ในกรณีที่เหตุนั้น ไม่มีอยู่จริง

หากพิจารณาในมุมมองของการกิยาส (การอนุมานเปรียบเทียบ) นั้น เมื่อเรากล่าวว่าจากสถานที่หนึ่ง ไปยังอีกสถานที่หนึ่ง เวลาเริ่มถือศีลอด และเวลาละศีลอด ในแต่ละวัน ช่างแตกต่างกันจริงๆ ในทำนองเดียวกัน เวลาที่เริ่มต้นถือศีลอดเดือนรอมาฎอน และเวลาที่เลิกถือศีลอดเดือนรอมาฎอน ย่อมจะแตกต่างกัน ฉันท์ใดก็ฉันท์นั้น ตัวอย่างเช่น เราอยู่ในริยาห์ด ทุกวันเราเริ่มถือศีลอดก่อนผู้คนในอัล-หิญาซ และเรายังละศีลอดก่อนพวกเขาเช่นกัน

ฉะนั้น เราถูกบังคับให้ต้องเริ่มต้นถือศีลอด ในขณะที่พวกเขายังคงรับประทานอาหารกันอยู่ตามปกติ ในอีกด้านหนึ่ง ช่วงเวลาพลบค่ำ เรารับประทานอาหารได้แล้ว ขณะที่พวกเขายังต้องถือศีลอดอยู่ เพราะเหตุดังกล่าว ถ้าแต่ละสถานที่ มีกฎของตัวเอง เนื่องจากความแตกต่างทางด้านเวลาขึ้น และเวลาตก ของดวงอาทิตย์แล้ว ในทำนองเดียวกัน แต่ละสถานที่ ย่อมมีกฎของตัวเอง เนื่องจากความแตกต่าง ทางด้านเวลาขึ้น และเวลาตก ของดวงจันทร์เช่นกัน

เพราะฉะนั้น คำตอบสำหรับคำถามข้างต้น เป็นที่ชัดเจนแล้ว เป็นวายิบ (บังคับ) สำหรับท่าน ท่านจะต้องปฏิบัติตามการเห็นฮิลาล ในพื้นที่ที่ท่านอาศัยอยู่

 เชค อิบนฺ อุษัยมีน
อ้างอิง : อัล-อฺะกอลลียาต อัล-มุสลิมะฮฺ หน้า 84 ฟัตวาหมายเลขที่ 23  (Source: www.islammore..com

ที่มา http://www.muslimthai.com

หน้าหลัก

พฤษภาคม 15, 2013