ระยะเวลาในการละหมาดต่อ

อาจารย์ครับ รบกวนช่วยตอบปัญหาอันนี้หน่อยครับเถียงกับไม่จบซักที ณ.ที่บ้านผมครับ คือเรื่องมีอยู่ว่ามีการละหมาดที่มัสยิดบ้านผม มีคนยืนละหมาดดุ๊หริ 4 ร่อกะอ๊ะ แต่ร่อกะอ๊ะที่ 2 ลืม นั่งตะฮียัดจนกระทั่งถึงให้สลาม แล้วมีคนไปเตือนบอกว่า ท่านขาดไป 1 ร่อกะอ๊ะ ท่านผู้นั้นก็ไม่สนใจ ไปนั่งคุยกันอยู่พักใหญ่เป็น 10-20 นาที เถียงกันไปมาจนกระทั่งเขาต้องเดินมาละหมาดเพิ่มอีก 1 ร่อกะอ๊ะ แล้วซูหยูดซ๊ะวีด้วย อย่างนี้ถือละหมาดของเขาใช้ได้หรือเปล่าครับ
อีก เรื่องครับคล้ายๆกัน อิหม่ามนำละหมาดลืม นั่งตะฮียัดร่อกะอ๊ะ 2 แต่ช่วงเวลาที่อิหม่ามกำลังจะลุกขึ้นลืมตะฮียัดนั้น มะมูมได้ซุบฮานัลลอห์แล้ว อิหม่ามก็ไม่สนยืนจนกระทั่งละหมาดร่อกะอะที่ 3 เสร็จ แล้วก็ให้สลามเลย มะมูมยืนขึ้นละหมาดต่ออีกจนครับ 4 ร่อกะอ๊ะแล้วให้สลาม อิหม่ามนำละเข้ามาถามฉันผิดอะไรมะมูมบอกท่านละหมาดขาดไป 1 ร่อกะอ๊ะ ถกเถียงกันอยู่นาน (ผู้ที่เป็นอิหม่ามเพิ่งเริ่มหัดอ่านกรุอ่านหัดใหม่ไม่ได้ถูกแต่งตั้ง) อ้างว่าไปดูหนังสือมาว่านบีเรื่องแบ่งทองอะไรเหนี่ยเป็น ช.ม แล้วนบีก็เดินมาละหมาดเพิ่มอีก 1 ร่อกะอ๊ะซึ่งเขาบอกว่ามีคนบอกว่านบีละหมาดขาดไป 1 ร่อกะอ๊ะ ผมเลยงงไปกันใหญ่แล้ว อยากถามว่าช่วงเวลาที่เราจะละหมาดต่อเมื่อมีคนบอกว่าเราละหมาดขาด มีระยะทั้งเวลาที่แน่นอนหรือเปล่าครับ

Dawud

وعليكم السلام ورحمة الله و بركاته
الحمدلله والصلاة والسلام على رسول الله وبعد...؛

การนั่งตะชะฮฺฮุด (ตะฮียัต) ครั้งแรกในท้ายรอกอะฮฺที่ 2 ของละหมาดประเภท 4 รอกอะฮฺ (เช่น ซุฮฺริ เป็นต้น) ถือเป็นสุนนะฮฺอับอ๊าฏมิใช่วาญิบ (กิตาบอัล-มัจญมูอฺ เล่มที่ 3 หน้า 428) ฉะนั้น หากผู้ละหมาดหลงลืมการนั่งตะชะฮฺฮุดครั้งที่ 1 ก็ต้องสุหยูดสะฮฺวียฺก่อนให้สล่าม และการสุหยูดซะฮฺวีย์นี้ก็ถือเป็นสุนนะฮฺมิใช่วาญิบตามมัซฮับอัชชาฟีอียฺและ นักวิชาการทั้งหมดยกเว้นอิหม่ามมาลิก (ร.ฮ.) ถือว่าเป็นวาญิบ และอิหม่ามอบูหะนีฟะฮฺ (ร.ฮ.) ก็ถือว่าเป็นวาญิบแต่มิใช่เงื่อนไขสำหรับการเศาะหฺละหมาด (กิตาบ อัล-มัจญมูอฺ เล่มที่ 4 หน้า 69)

ดังนั้นเมื่อชายคนนั้นลืมตะชะฮฺฮุดครั้งแรกและลุกขึ้นทำรอกอะฮฺต่อไปจนให้ สล่ามและไม่ได้สุหยูดสะฮฺวีย์ก์ถือว่าละหมาดของเขาใช้ได้แล้ว (อ้างแล้ว 4/70) เรื่องของเรื่องจึงกลายเป็นว่า คนที่เตือนดันไปเตือนว่าขาดละหมาดไป 1 รอกอะฮฺ (ซึ่งจริงๆ แล้วไม่ใช่ คือ รอกอะฮฺนั้นครบทั้ง 4 รอกอะฮฺแล้ว) ก็แสดงว่าคนเตือนไม่เข้าใจข้อปัญหาตรงนี้ ส่วนคนละหมาดก็ไม่เข้าใจเรื่องที่ถูกต้องอีกเช่นกัน เพราะการละหมาดของเขาจบไปแล้วด้วยการให้สล่าม ละหมาดของเขาใช้ได้แล้วเพราะเขาทำครบ 4 รอกอะฮฺ เพียงแต่เสียผลบุญในเรื่องการนั่งตะชะฮฺฮุด และการสุหยูดวะฮฺวีย์เท่านั้น

หากจะย้อนกลับไปละหมาดอีก 1 รอกอะฮฺแล้วสุหยูดสะฮฺวียฺก็ไม่ใช่เรื่องอีก เพราะละหมาดครบ 4 รอกอะฮฺแล้ว การสุหยูดสะฮฺวีย์หลังจากให้สล่ามไปแล้วนั้น เมื่อจากกันนานถึง 10-20 นาทีก็ไม่มีสุนนะฮฺให้สุหยูดอีกตามเกาลุนญะดีดที่ชัดเจนในทัศนะของอิหม่าม อัชชาฟีอียฺ (อ้างแล้ว 4/70) กลายเป็นว่าไม่เข้าใจเรื่องทั้งคู่นั่นแหละ

อีกเรื่องหนึ่งก็คล้ายๆ กัน การที่อิหม่ามลืมนั่งตะฮียัต (ตะซะฮฺฮุด) ครั้งแรกนั้นถือว่าไม่เสียละหมาด แต่ตรงที่ให้รายละเอียดมาไม่แน่ใจว่าอิหม่ามละหมาดกี่รอกอะฮฺกันแน่ 3 หรือ 4 รอกอะฮฺ ถ้าอิหม่ามละหมาดแค่ 3 รอกอะฮฺแล้วให้สล่าม มะอฺมูมจะให้สล่ามตามอิหม่ามไม่ได้แต่ให้เนียตมุฟาเราะเกาะฮฺ (แยกออกจากการตามอิหม่าม) แล้วขึ้นทำอีก 1 รอกอะฮฺให้ครบ

แต่ถ้าอิหม่ามละหมาดครบ 4 รอกอะฮฺแล้ว และอิหม่ามไม่สุหยูดสะฮฺวีย์ก็มีสุนัตให้มะอฺมูมสุหยูดสะฮฺวีย์หลังการให้ สล่ามของอิหม่าม เพราะมะอฺมูมรู้ว่าอิหม่ามลืมนั่งตะซะฮฺฮุดในกรณีนี้ ส่วนถ้าอิหม่ามทำครบแล้ว 4 รอกอะฮฺ และมะอฺมูมสงสัยว่าอิหม่ามทำไม่ครบก็ต้องเหนียตมุฟาเราะเกาะฮฺเช่นกัน แล้วทำของตัวเองให้ครบ

สำหรับที่อ้างว่านบีแบ่งทองนั้นน่าจะเป็นเรื่องละหมาดสุนนะฮฺร่อวาติบหลังละ หมาดซุฮฺริ ซึ่งท่านนบีต้องแบ่งซะกาตฺและแจกจ่ายออกไปจนเข้าเวลาอัศริ แล้วท่านนบีก็มาละหมาดชดใช้สุนนะฮฺร่อวาติบนั้นหลังละหมาดอัศริ (ฟัตหุ้ลบารียฺ เล่มที่ 2 หน้า 51 รายงานโดยอิบนุอับบาส อัตติรฺมีซียฺ ระบุว่าเป็นหะดีษ หะสัน)

อีกเหตุการณ์หนึ่งท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) นำละหมาดอัศริเสร็จท่านก็รีบออกไปยังห้องภรรยาบางคนของท่าน เศาะหาบะฮฺก็พากันตกใจ ตอนหลังท่านนบี ก็กลับเข้ามาและบอกว่า ท่านนึกขึ้นได้ว่ามีทองหรือเงินเก็บเอาไว้ท่านจึงใช้ให้แบ่งทองและเงินนั้น เสีย (รายงานโดย อัล-บุคอรี จากริยาฎศศอลีฮีน บทที่ 10 หะดีษเลขที่ 88/2)

ซึ่งทั้งสองเหตุการณ์ไม่ใช่หลักฐานในเรื่องอิหม่ามลืมละหมาดไป 1 รอกอะฮฺ ส่วนหลักฐานที่นบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) ลืมละหมาดไป 1 รอกอะฮฺนั้นเป็นหะดีษของซุ้ล-ยะดัยนฺ ซึ่งมีชื่อว่า คิรฺบาก อิบนุ อัมรฺ เป็นคนตระกูลสุลัยม์ที่ทักท้วงท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม)ในการละหมาดซุฮริหรืออัศริซึ่งท่านลืมทำอีก 1 รอกอะฮฺ เรื่องจึงดูสับสนปนเปกันไปหมด

และนักวิชาการสังกัดมัซฮับอัชชาฟีอียฺระบุว่าในกรณีให้สล่ามแล้วมานึกขึ้น ได้ว่าลืมละหมาดไป 1 รอกอะฮฺเป็นต้นก่อนจะแยกกันนานก็ให้มาละหมาดต่อให้ครบได้พร้อมสุหยูดสะฮฺวี ย์ โดยการแยกกันนี้พิจารณาตามจารีตว่านานหรือสั้นตามทัศนะที่เศาะฮีหฺ หรือเอาขนาด 1 รอกอะฮฺเป็นเกณฑ์ คือถ้านานขนาดละหมาด 1 รอกอะฮฺก็ถือว่ายาว แต่ไม่ถึง 1 รอกอะฮฺก็ถือว่าสั้น ซึ่งเรื่องนี้เคยตอบไปแล้วโดยไม่พิจารณาว่ามีการพูดเกิดขึ้นระหว่างนั้นหรือ ไม่ ทั้งนี้ถือตามหะดีษของซุล-ยะดัยนฺ (กิตาบอัลมัจญมูอฺ 4/43,44)

والله أعلم بالصواب

www.alisuasaming.com

หน้าหลัก

ไม่สงวนลิขสิทธิ์สำหรับบทความของเว็บไซต์นี้ ทีมงานสนับสนุนให้มีการเผยแพร่ต่อเพื่อความดีงาม
www.facebook.com/hasem.piwdee

จำนวนผู้เข้าชม