Custom Search

ประวัติศาสตร์การศึกษา

การศึกษาแห่งมนุษยชาติ

การศึกษามีความสำคัญอย่างยิ่ง ต่อมวลมนุษยชาติ เพราะการศึกษาเปรียบเสมือนดวงประทีปส่องนำชีวิต เป็นประตูของความสำเร็จ และเป็นกุญแจแห่งอารยธรรม ดังนั้น จึงไม่มีประชาชาติใดในโลกอันกว้างใหญ่นี้ที่ปฏิเสธความสำคัญของการศึกษา เพราะต่างตระหนักดีว่า พวกเขามิอาจจะดำเนินชีวิตอยู่ได้อย่างสงบสุขหากปราศจากการศึกษา ความจริงการศึกษานั้น ไม่เพียงแต่จะมีความจำเป็นต่อมนุษย์เท่านั้น หากแต่ยังมีความสำคัญทั้งทางตรง และทางอ้อมต่อมัคลูกอื่น ๆ ของอัลลอฮอีกด้วย

การศึกษาเกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อใด ยากมากที่จะตอบคำถามนี้ได้อย่างตรงประเด็น เมื่อเราศึกษาบรรดาอายะฮต่างๆ ในอัล กุรอาน เราจะประจักษ์ชัดว่า ก่อนที่การศึกษาของมนุษยชาติจะถือกำเนิด การศึกษาได้เริ่มขึ้นกับมัคลูกอื่นๆ ของอัลลอฮแล้ว นั่นคือการศึกษาของบรรดามลาอิกะฮ จุดเริ่มแรกของการศึกษาในบรรดามลาอิกะฮนั้น ได้เริ่มขึ้นก่อนการกำเนิดมนุษย์เสียอีก เพราะเมื่อครั้งพระองค์อัลลอฮตรัสแก่บรรดามลาอิกะฮว่า พระองค์จะทรงสร้างมนุษย์และแต่งตั้ง ให้เป็นตัวแทนของพระองค์บนผืนแผ่นดิน บรรดามลาอิกะฮก็ถามถึงหิกมะฮ ( วิทยปัญญา ) ที่พระองค์จะทรงสร้างมนุษย์ในครั้งนั้น เพราะบรรดามลาอิกะฮได้ประจักษ์พยานว่า ญินซึ่งเป็นมัคลูกที่ถูกสร้างมาก่อนมนุษย์นั้น ได้สร้างความเสียหายให้แก่โลกเป็นอย่างมาก จากคำถามดังกล่าว พระองค์ทรงตอบว่าพระองค์รู้ ในสิ่งที่บรรดามลาอิกะฮไม่รู้ เมื่ออัลลอฮทรงสร้างอาดัมเสร็จ พระองค์ทรงสอนชื่อต่างๆ แก่อาดัม ( ขอความสันติจงมีแด่ท่าน ) แล้วพระองค์ทรงเรียกบรรดามลาอิกะฮมาถามว่าสิ่งนั้นคืออะไร บรรดามลาอิกะฮตอบว่าพวกตนไม่รู้ เว้นแต่สิ่งที่พระองค์ทรงสอนให้เท่านั้น เรื่องราวเหล่านี้อัลลอฮตรัสในซูเราะฮอัล บะเกาะเราะฮ อายะฮที่ 32 ว่า

قالوا سبحانك لاعلم لنا الا ما علمتنا انك انت العليم الحكيم

ความว่า “ พวกเขาทูลตอบว่า มหาบริสุทธิ์แห่งพระองค์ เราไม่มีความรู้ ( ในชื่อเหล่านั้นเลย ) ยกเว้นสิ่งที่พระองค์ได้ทรงสอนเราให้รู้ไว้เท่านั้น แท้จริงพระองค์ทรงรอบรู้ยิ่ง อีกทั้งทรงปรีชาญาณนัก ”

จากอายะฮดังกล่าวข้างต้น ผู้เขียนมั่นใจว่า ก่อนที่พระองค์จะทรงสอนท่านอาดัม พระองค์ทรงสอนวิชาความรู้บางอย่างให้แก่บรรดามลาอิกะฮแล้ว มิฉะนั้นบรรดามลาอิกะฮ คงจะไม่กล่าวว่า “ เราไม่มีความรู้ ยกเว้นสิ่งที่พระองค์ได้ทรงสอนเราให้รู้เท่านั้น ” ด้วยเหตุผลดังกล่าว ผู้เขียนจึงขอสรุป ณ ที่นี้ว่าการศึกษาของบรรดามลาอิกะฮนั้น ได้เกิดขึ้นก่อนการศึกษาของมนุษยชาติ

เมื่อมีคนถามว่าการศึกษาของมนุษยชาติ เกิดขึ้นเมื่อใด คำตอบก็คือ การศึกษาของมนุษยชาติได้เริ่มขึ้นหลังการกำเนิดมนุษย์คนแรก แห่งประวัติศาสตร์มนุษยชาติ เรื่องราวเหล่านี้ อัลลอฮตรัสไว้ในอัล กุรอานว่า

وعلم آدم الاسماء كلها ثم عرضهم على الملئكه فقال أنبؤني بأسماء هؤلاء إن كنتم صدقين قالوا سبحانك لا علم لنا إلا ما علمتنا إنك أنت العليم الحكيم، قال يادم أنبئهم بأسمائهم فلما أنبأهم بأسمائهم قال ألم أقل لكم أني أعلم غيب السموت والارض وأعلم ما تبدون وماكنتم تكتمون البقرة : ٣١ -٣٣

ความว่า “ และพระองค์ทรงสอนอาดัม ให้รู้บรรดาชื่อทั้งหมด ( ของสรรพสิ่งทั้งหลาย ) หลังจากนั้นทรงเสนอสิ่งเหล่านั้น แก่เหล่ามลาอิกะฮและตรัสว่า พวกเจ้าจงแจ้งแก่ข้าเถิด ถึงบรรดาชื่อของสิ่งเหล่านี้ หากพวกเจ้าเป็นผู้สัจจริง “ พวกเขาก็ทูลตอบว่า มหาบริสุทธิ์แห่งพระองค์ เราไม่มีความรู้ ( ในชื่อเหล่านั้นเลย ) ยกเว้นสิ่งที่พระองค์ได้ทรงสอนเราให้รู้เท่านั้น แท้จริงพระองค์ทรงรอบรู้ยิ่ง อีกทั้งทรงปรีชาญาณ ” พระองค์ตรัสว่า “ โอ้อาดัม ( ขอความสันติจงมีแด่ท่าน ) จงแจ้งชื่อของสิ่งเหล่านั้น ให้พวกเขาทราบเถิด และแล้วเมื่ออาดัมได้แจ้งแก่พวกเขา ถึงรายชื่อของสิ่งเหล่านั้น พระองค์ทรงตรัสว่า ข้ามิได้บอกพวกเจ้ามาก่อนดอกหรือว่า อันที่จริงข้านี้หยั่งรู้ในความลี้ลับ แห่งชั้นฟ้าและแผ่นดิน และข้าหยั่งรู้ในสิ่งที่พวกเจ้าเปิดเผย และสิ่งที่พวกเจ้าปิดบังไว้ ”  อัล บะเกาะเราะฮ : 31-33

จากอายะฮดังกล่าวข้างต้น เมื่อพระองค์อัลลอฮตรัสแก่บรรดามาลาอิกะฮว่า พระองค์จะทรงสร้างตัวแทน ( เคาะลีฟะฮ ) บนผืนแผ่นดิน บรรดามลาอิกะฮก็ถามพระองค์อัลลอฮว่า พระองค์จะทรงสร้างมนุษย์บนผืนแผ่นดิน ซึ่งพวกเขาเหล่านั้นจะนำมาซึ่งความพินาศ และการนองเลือด ความจริงบรรดามลาอิกะฮ ก็ได้กล่าวสรรเสริญถึงความยิ่งใหญ่ ของพระองค์อยู่เสมอ แต่พระองค์ทรงตอบว่า พระองค์รู้ในสิ่งที่บรรดามลาอิกะฮไม่รู้ ที่บรรดามลาอิกะฮถามเช่นนั้น ไม่ได้หมายความว่าบรรดามลาอิกะฮ มีความอิจฉาริษยา หรือคิดจะต่อต้านพระองค์อัลลอฮ ( อิบนุกะษีร , 1981, 1 : 121) เพราะพวกเขาตระหนักอยู่เสมอว่าพระองค์เป็นผู้ทรงรอบรู้ อีกทั้งเป็นผู้ทรงปรีชาญาณยิ่ง แต่บรรดามลาอิกะฮถามเช่นนั้น เพราะพวกตนต้องการจะรู้ถึงหิกมะฮ ( วิทยปัญญา ) ที่พระองค์จะทรงสร้างมนุษย์ ในฐานะตัวแทนของพระองค์ ทั้ง ๆ ที่มนุษย์มีธาตุกำเนิดมาจากดิน ดังที่อัลลอฮได้ตรัสไว้ว่า

ولقد خلقنا الانسان من صلصال من حماء مسنون
الحجر : ٢٦

ความว่า “ ขอยืนยันว่า แท้จริงเราได้สร้างมนุษย์ ขึ้นม าจากดินเหนียวที่แห้ง ซึ่งเดิมมาจากโคลนสีดำ ที่มีกลิ่น ” อัล ฮิจญร 26

ความจริงคำว่า “ เคาะลีฟะฮ ” (خليفة ) มาจากรากศัพท์เดิมภาษาอาหรับว่า “ เคาะละฟะ ” (خلف ) ซึ่งแปลว่าผู้สำเร็จราชการ ตัวแทน ผู้ที่ตามมา แทนที่ (Cowan, 1976 : 257) ตามความหมายของรากศัพท์ดังกล่าว นักวิชาการมุสลิมมีความเห็นที่ตรงกัน แต่คำถามมีอยู่ว่าใครเป็นตัวแทนของใคร จากคำถามนี้บรรดานักวิชาการมุสลิม มีทัศนะที่แตกต่างกัน อับดุลลอฮ (Abdullah 1982 :48-49) ได้สรุปทัศนะต่าง ๆ ดังกล่าวไว้สามทัศนะดังต่อไปนี้ :-

ทัศนะแรก มนุษย์เป็นตัวแทนของมัคลูกอื่น ๆ ที่มีอยู่ก่อนการกำเนิดของมนุษย์ กลุ่มนี้เชื่อว่าญิน เป็นมัคลูกที่อัลลอฮทรงสร้าง ก่อนการสร้างท่านอาดัม ( เฏาะบะรี 1987 , 1:157) ดังนั้น ทัศนะแรกนี้เคาะลีฟะฮจึงหมายถึงมนุษย์ซึ่งเป็นตัวแทนของบรรดาญิน ( الجن ) แต่ไม่ใช่ตัวแทนของญาณ ( الجان ) ผู้ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของญิน ที่ถูกสร้างมาก่อนมนุษย์

ทัศนะที่สอง กลุ่มมนุษย์ที่เป็นตัวแทนของมนุษย์กลุ่มอื่น ๆ ทัศนะที่สองนี้ถือว่าเคาะลีฟะฮ หมายถึงมนุษย์ซึ่งเป็นตัวแทนของมนุษย์

ทัศนะที่สาม มนุษย์เป็นตัวแทนของอัลลอฮ บนผืนแผ่นดิน เป็นตัวแทนที่จะเชิญชวนมนุษย์ ให้ปฏิบัติตามชะรีอะฮของพระองค์ ทัศนะที่สามนี้ได้ให้ความหมายที่ครอบคลุม และได้แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้น ระหว่างมนุษย์กับผู้ทรงสร้าง หากมนุษย์เป็นตัวแทนของญิน หรือเป็นตัวแทนของมนุษย์สิ่งเหล่านี้อาจจะไม่รวมถึงความสัมพันธ์ ระหว่างมนุษย์กับอัลลอฮ ซัยยิด อะลี อัชรอฟ (Ashraf 1985 : 3) มีทัศนะเช่นเดียวกัน กับทัศนะของกลุ่มที่สามนี้ ท่านได้เขียนในหนังสือ New Horizons in Muslim Education ว่า

“Man is regarded in Islam as the Vicegerent of God on the Earth and the entire creation as subservient to man”

“ ในอิสลามถือว่ามนุษย์ เป็นตัวแทนของพระเจ้าบนผืนแผ่นดิน และมัคลูกทั้งหมด ล้วนเป็นประโยชน์ต่อมนุษย์ ”

 ถัดไป

หน้าหลัก

ไม่สงวนลิขสิทธิ์สำหรับบทความของเว็บไซต์นี้ ทีมงานสนับสนุนให้มีการเผยแพร่ต่อเพื่อความดีงาม
www.facebook.com/hasem.piwdee

จำนวนผู้เข้าชม