คอตีบวันศุกร์ กับ อิหม่ามวันศุกร์ วาญิบเป็นคนเดียวกันหรือไม่?

ผมอยากทราบว่า "คอตีบวันศุกร์ กับ อิหม่ามวันศุกร์ วาญิบจะต้องเป็นคนเดียวกันหรือไม่? อย่างไร?" เพราะได้ยินมาว่า วาญิบต้องเป็นคนเดียวกัน! ตกลงความจริงตามหลักการมันเป็นเช่นใดกันแน่ครับ?!...วัสสลามุอะลัยกุม

وعليكم السلام ورحمة الله و بركاته
الحمدلله والصلاة والسلام على رسول الله وبعد...؛

จริงๆ แล้ว ค่อฏีบที่อ่านคุฏบะฮฺกับอิหม่ามนำละหมาดไม่ว่าจะเป็นวันศุกร์ วันอีด หรือละหมาดขอฝน เป็นต้น คือคนๆ เดียวกัน ทั้งนี้ตามสุนนฮฺของท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม) และบรรดาคุละฟาอฺ อัรรอซิดีนล้วนแต่ทำหน้าที่ทั้งสองอย่างในคนๆเดียวกัน

ฉะนั้น ที่ดีที่สุดตามสุนนะฮฺก็คือให้ค่อฏีบที่อ่านคุฏบะฮฺทำหน้าที่เป็นอิหม่ามนำ ละหมาดวันศุกร์ด้วย ส่วนประเด็นว่าค่อฏีบอ่านคุฏบะฮฺคนหนึ่ง และผู้ทำหน้าที่เป็นอิหม่ามอีกคนหนึ่งอย่างนี้อนุญาตหรือไม่? ประเด็นนี้เป็นปัญหาข้อปลีกย่อยทางฟิกฮฺ ซึ่งมีความเห็นต่างกัน

ฝ่ายหนึ่งคือนักวิชาการสังกัดมัซฮับอัชชาฟีอีย์ชาวแคว้นคุรอซานอ้างคำพูดของ อิหม่ามอัช-ชาฟีอียฺ (ร.ฮ.) ว่า ไม่อนุญาตให้คนหนึ่งคุฏบะฮฺและอีกคนหนึ่งละหมาด (คือเป็นอิหม่าม) (กิตาบ อัลมัจญมูอฺ เล่มที่ 3/129) แต่ที่รู้กัน (มัชฮู๊ร) จากนักวิชาการสังกัดมัซฮับอัชชาฟีอียฺและฮัมบาลีย์นั้นคือเป็นที่อนุญาตใน การที่อิหม่ามนำละหมาดวันศุกร์มิใช่ค่อฏีบ (คือคนละคนกัน)

ส่วนฝ่ายอัล-มาลีกียะฮฺระบุว่า : ไม่อนุญาตให้อิหม่ามเป็นคนอื่นนอกจากคอฏีบ (คือต้องเป็นคนๆ เดียวกัน) –จากอัลฟิกฮุลวาฏิหฺ มินัลฺ กิตาบวัสสุนนะฮฺ ; ดร.มุฮัมมัด บักร์ อิสมาอีล เล่มที่ 1 หน้า 238 ; ดารุลมะน๊าร (1990) –

والله أعلم بالصواب

 

มุอัซซิน กับ ผู้อิกอมะฮ์ จำเป็นต้องเป็นคนเดียวกันเสมอไปหรือไม่?

ผมอยากทราบว่า ผู้ที่ทำหน้าที่อะซาน (มุอัซซิน) กับ ผู้ที่ทำหน้าที่อิกอมะฮ์นั้น จำเป็นเสมอไปหรือไม่ที่จะต้องเป็นคนเดียวกันตลอดในเวลาละหมาด (วักตุศเศาะลาฮ์) นั้น ๆ

เพราะบางครั้ง เมื่อมุอัซซินได้อะซานเสร็จเรียบร้อยไปแล้ว แต่บางครั้งก็อาจจะมอบ (วะกีล) ให้อีกคนทำการอิกอมะฮ์แทน หรือไม่ก็มีอุปสรรคบางอย่างเกิดขึ้น หรือไม่ก็อาจจะอะซานเสร็จ ก็ออกมาอาบน้ำละหมาดใหม่ (เพราะเสียน้ำละหมาด) หรืออาจจะอะซานเสร็จ ก็ออกจากสถานที่ละหมาด เพื่อทำธุระอะไรบ้างอย่างรอบภายในมัสยิดหรืออาคารละหมาด เป็นต้น

ซึ่งอุปสรรคหรือเหตุุการณ์ต่าง ๆ เหล่านี้นั้น ทำให้มุอัซซินมาไม่ทันเวลาการกำหนดอิกอมะฮ์ ก็ส่งผลให้พอจะถึงเวลาอิกอมะฮ์ ก็ต้องให้อีกคน (ที่ไม่ได้เป็นมุอัซซินในเวลานั้น ๆ) ลุกขึ้นมาทำหน้าที่อิกอมะฮ์แทน

ดังนั้น อยากให้อาจารย์ช่วยชี้แนะ หรือมีทางออกที่ดีต่อคำถามนี้ครับ...วัสสลามุอะลัยกุม

وعليكم السلام ورحمة الله و بركاته
الحمدلله والصلاة والسلام على رسول الله وبعد

ในตำรา อัลมุฮัซซับฺ ระบุว่า ส่งเสริม (มุสตะหับ) ในการที่ผู้ทำการอิกอมะฮฺคือผู้ที่ทำการอะซาน เนื่องจาก ซิยาด อิบนุ อัล-หาริษฺ อัศศุดาอียฺ ได้อะซาน แล้วบิลาลก็มาเพื่อจะอิกอมะฮฺ ท่านนบี (صلى الله عليه وسلم) จึงกล่าวว่า "แท้จริงพี่น้องศุดาอฺได้อะซาน และผู้ใดอะซานเขาผู้นั้นคือผู้อิกอมะฮฺ"

ดังนั้นถ้าหากคนหนึ่งอะซานและคนอื่นอิกอมะฮฺก็อนุญาต เพราะบิล้าลได้อะซานและอับดุลเลาะฮฺ อิบนุ ซัยดฺ ได้อิกอมะฮฺ" หะดีษซิยาดรายงานโดยอบูดาวูดและอัต-ติรมิซียฺ และอัต-ติรมิซียฺ ตลอดจนอัล-บะเฆาะวีย์ กล่าวว่า ในสายรายงานนี้อ่อน

ส่วนหะดีษของ อับดุลลอฮฺ อิบนุ ซัยดฺ นั้น อบูบักร อัลหาซิมียฺ ระบุว่ามีคำวิจารณ์ในสายรายงานของหะดีษนี้ และอบูบักร อัลหะซิมียฺ กล่าวว่า บรรดานักวิชาการเห็นพ้องกันว่า คนหนึ่งอะซานและคนอื่นอิกอมะฮฺนั้นถือว่าใช้ได้ แต่มีความเห็นต่างกันว่าอย่างไหนดีกว่า ส่วนใหญ่ระบุว่า ไม่มีข้อแบ่งแยกในเรื่องนี้ ซึ่งเปิดกว้างดังที่อิหม่ามมาลิกนักวิชาการในแคว้นอัลหิญาซฺส่วนใหญ่ ท่านอิหม่ามอบูหะนีฟะฮฺ, ชาวเมืองอัลกูฟะฮฺและอบูเซารินมีความเห็นเอาไว้ นักวิชาการบางคนบอกว่าที่ดีแล้วให้ผู้ที่อะซานเป็นผู้อิกอมะฮฺ

ดังนั้นหากคนที่อิกอมะฮฺมิได้อะซานก็ถือว่า "คิลาฟุลเอาลา" คือไม่ถึงขั้นมักรูฮฺ (กิตาบ อัล-มัจญ์มูอฺ ซัรหุ้ลมุฮัซซับ 3/128-129) จึงสรุปได้ว่าไม่จำเป็นที่ผู้อะซานและผู้อิกอมะฮฺต้องเป็นคนๆ เดียวกัน คนหนึ่งอะซานอีกคนอิกอมะฮฺถือว่าอนุญาตและใช้ได้ เพียงแต่ที่ดีแล้วควรเป็นคนๆ เดียวกัน

والله أعلم بالصواب

ที่มา http://www.alisuasaming.com

หน้าหลัก

ไม่สงวนลิขสิทธิ์สำหรับบทความของเว็บไซต์นี้ ทีมงานสนับสนุนให้มีการเผยแพร่ต่อเพื่อความดีงาม

จำนวนผู้เข้าชม