Custom Search

“เศาะหาบะฮฺ” คือใคร ?

โดย....  แวมูฮัมหมัดซาบรี   แวยะโก๊ะ

โดยแน่แท้ การได้รับรู้ว่าใครเป็น หรือไม่เป็น “เศาะหาบะฮฺ” นั้น ไม่ใช่เพียงแต่มีความสำคัญ ทางด้านหลักวิชาการ ในทรรศนะของวิชา ว่าด้านหะดีษเท่านั้น แต่ยังส่งอิทธิพลโดยตรง และสำคัญมาก ต่อโครงสร้างทางจริยธรรม และการสร้างสังคม มุสลิม

ท่านนบี ได้แนะนำว่า เศาะหาบะฮฺของท่าน เป็นแบบฉบับของชนรุ่นต่อไป ในอนาคต เพราะเศาะหาบะฮฺเหล่านั้น ได้เข้าใจ ทั้งปรับตนเอง และน้อมรับคำสอน ในเรื่องคำสั่งเสียทั้งหลาย อีกทั้งสุนัน หรือการปฏิบัติของท่านนบี   พวกท่านปฏิบัติได้ดีกว่าผู้อื่นใด ที่จะสามารถกระทำได้ อย่างแน่นอน ด้วยเหตุนี้ ใคร่นำเสนอคำนิยามบางส่วนที่สำคัญ ที่นักวิชาการบางท่าน ได้นำเสนอ ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

“เศาะหาบะฮฺ”... พวกท่านคือผู้ที่อิมามอัล-บุคอรีย์ เราะหิมะฮุลลอฮฺ ได้กล่าวว่า

“ผู้ใดที่เคยคบหา เป็นมิตรกับท่านนบี หรือเคยเห็นท่าน โดยที่เขาเป็นหนึ่ง ในหมู่ผู้ศรัทธา ก็ถือว่า เขาเป็นหนึ่งในบรรดาเศาะหาบะฮฺของท่าน” 1

“เศาะหาบะฮฺ”... พวกท่านคือผู้ที่ท่านอะลี บินอัล-มะดีนีย์ ได้กล่าวว่า

“ผู้ใดที่เคยคบหา เป็นมิตรกับท่านนบี หรือเคยเห็นท่าน แม้เป็นเพียงช่วงเวลาหนึ่งของวันก็ตาม ก็ถือว่า เขาเป็นหนึ่งในบรรดาเศาะหาบะฮฺ ของท่านนบี 2

 “เศาะหาบะฮฺ”....พวกท่านคือผู้ที่ท่านอบูนะอีม อัล-อัศบะฮานีย์ ได้กล่าวว่า

“ผู้ที่เป็นที่รู้กันว่า เขาเคยคบหาเป็นมิตรกับท่านนบี หรือได้รายงานหะดีษจากท่าน หรือได้เห็นท่าน จากบรรดาผู้ชาย และผู้หญิง” 3

“เศาะหาบะฮฺ”....พวกท่านคือผู้ที่ท่านสะอีด บินอัล-มุสัยยิบ ได้กล่าวว่า

“เศาะหาบะฮฺ คือผู้ที่เราจะไม่นับว่าเขาเป็นเศาะหาบะฮฺ นอกจากผู้ที่เคยคบหา หรืออยู่ใกล้ชิด กับท่านเราะสูลุลลอฮฺ หนึ่งปีหรือสองปี และเคยเข้าร่วมสงคราม กับท่านนบี หนึ่งครั้งหรือสองครั้ง” 4

“เศาะหาบะฮฺ”... พวกท่านคือผู้ที่ท่านอัล-หาฟิซ อิบนุหะญัร และบรรดานักวิชาการด้านหะดีษ ได้กล่าวไว้ ซึ่งเป็นการให้คำนิยามที่ถูกต้อง และน่าเชื่อถือที่สุด 5   นั้นคือ

“ผู้ที่เคยพบกับท่านนบี ซึ่งเขาเป็นผู้ศรัทธา และสิ้นชีวิตไปในสภาพนั้น” 6

“เศาะหาบะฮฺ”...พวกท่านคือผู้ที่ท่านอัล-หาฟิซ อิบนุหะญัร ได้กล่าวเพิ่มเติมอีกว่า

“พวกเขายังหมายรวมถึง ผู้ที่พบเจอ และไปมาหาสู่มักคุ้น กับท่านอย่างเป็นเนื่องนิจ หรือ อาจจะเป็นเพียงช่วงระยะเวลาสั้นๆ และเป็นผู้ที่รายงานหะดีษจากท่าน หรืออาจจะไม่ได้รายงานหะดีษ แม้เพียงสักเรื่องหนึ่งก็ตาม เขาอาจจะเป็นผู้เคยเข้าร่วมสงครามกับท่านนบี หรืออาจจะไม่เคยเข้าร่วม และเขาอาจจะเป็นผู้ที่เคยเห็นท่าน ด้วยกับตา แม้ว่าอาจจะไม่เคยใช้ชีวิตอยู่ ร่วมกับท่านก็ตาม หรือบางทีอาจจะเป็นผู้ที่ไม่เคยเห็นท่าน เนื่องจากมีอุปสรรค เช่นตาบอด และด้วยข้อผูกมัด ของการมีศรัทธา

ฉะนั้น สำหรับผู้ปฏิเสธศรัทธา ที่เคยพบเจอท่าน แม้ว่าภายหลังจากนั้น จะเข้ารับอิสลามก็ตาม ก็ไม่ถือว่าอยู่ในคำกล่าวข้างต้น เว้นแต่ว่าหลังจากที่เขาเข้ารับอิสลามแล้ว เขาก็ได้พบเจอกับท่านนบี อีกครั้ง และคำกล่าวของเรานั้น มิได้หมายรวมถึงผู้ที่มีศรัทธาต่อสิ่งอื่น เช่น ผู้ที่พบเจอกับท่าน ซึ่งเขาเป็นผู้ที่ศรัทธาจากชาวคัมภีร์ (ยิวและ คริสต์) ก่อนการเป็นนบี และคำกล่าวของเรา ยังหมายรวมถึงทุกๆคน ที่เป็นมุกัลลัฟ (สามารถปฏิบัติตามคำสั่งใช้ของอัลลอฮฺ และศาสนทูตของพระองค์) จากหมู่ญินและมนุษย์

ส่วนผู้ที่เคยพบเจอท่าน แต่ภายหลังจากที่เขาศรัทธาแล้วนั้น เขากลับผินหลังให้กับศาสนาอิสลาม และตายในสภาพนั้น เช่นนี้ก็ถือว่า เขาไม่ได้อยู่ในคำกล่าวของเราแต่อย่างใดๆ แต่ผู้ที่ผินหลังให้กับศาสนา ภายหลังจากนั้น เขาหวนกลับมาสู่อิสลามอีกครั้ง ก่อนที่เขาจะตาย ไม่ว่าเขาจะพบเจอ กับท่านนบีอีกครั้ง หรือไม่ก็ตาม ทัศนะที่ถูกต้อง และน่าเชื่อถือนั้นเ ขาก็เป็นหนึ่งในบรรดาเศาะหาบะฮฺ ” 7

ดังนั้น สำหรับผู้ที่ผินหลังให้กับศาสนา และได้สิ้นชีวิตในสภาพนั้น ก็ถือว่าการเป็นเศาะหาบะฮฺของเขานั้น ได้สิ้นสุดไปด้วยปริยาย แต่ผู้ใดที่ได้สำนึกผิด และกลับเนื้อกลับตัวไปสู่อิสลามอีกครั้ง การเป็นเศาะหาบะฮฺ ของเขา ก็กลับคืนมาอีกครั้ง ซึ่งนี่เป็นทัศนะที่ถูกต้องที่สุด  8

สรุปได้ว่า “เศาะหาบะฮฺ” คือ ผู้ศรัทธารุ่นแรก ที่เคยคบหาเป็นมิตร และเสวนากับท่านนบีมุหัมมัด  โดยที่พวกเขาได้ฟังคำสั่งสอนของท่าน เจริญรอยตามท่าน และได้สิ้นชีวิตไป ในสภาพที่มั่นคง ในการศรัทธาต่ออิสลาม ฉะนั้น การที่จะรู้ว่าใครเป็น หรือไม่เป็นเศาะหาบะฮฺนั้น จึงมีเงื่อนไขสามประการ ด้วยกัน นั้นคือ

หนึ่ง...มีความเชื่อมั่น และศรัทธา ในคำสั่งสอนของท่านนบี

สอง...ได้คบหาเป็นมิตรกับท่าน ในสภาพที่เป็นผู้ศรัทธา

สาม...ได้สิ้นชีวิต ในสภาพที่เป็นผู้ศรัทธา

สำหรับจำนวนของเศาะหาบะฮฺของท่านเราะสูลุลอฮฺ  นั้น นักวิชาการบางท่านกล่าวว่า พวกท่าน มีจำนวนทั้งหมด ประมาณ 124,000 ท่าน บางท่านกล่าวว่า 114,000 ท่าน และบางท่านได้กล่าวว่า 60,000 ท่าน แต่ท่านอัล-บุคอรีย์และมุสลิม ได้รายงานว่า จำนวนของเศาะหาบะฮฺนั้น มีจำนวนมากมาย แต่ไม่มีการรวบรวมว่า มีจำนวนเท่าใด 9   ซึ่งเศาะหาบะฮฺท่านสุดท้ายที่สิ้นชีวิต นั้นคือท่านอบูอัฏ-ฏุฟัยล์ อามิร บินวาษิละฮฺ อัล-ลัยษีย์ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ  10


1.  อิบนุหะญัร, ฟัตหุลบารีย์, เล่ม : 7 หน้า : 3. 
2.  แหล่งเดิม
3.  อบีนะอีม อัล-อัศบะฮานีย์, มัอฺริฟะฮฺ อัศ-เศาะหาบะฮฺ,เล่ม : 2 หน้า : 394.  
4.  อิบนุ อัล-อะษีร, อะสะดุลฆอบะฮฺ, เล่ม : 1 หน้า : 12
5. อิบ นุหะญัร, อัล-อิศอบะฮฺ ฟีตัมยีซ อัศ-เศาะหาบะฮฺ , หน้า : 16 , อิมามอะหฺมัด บินหัมบัล, ฟะฎออิล อัศ-เศาะหาบะฮฺ, หน้า : 9, ดร.อะหฺมัด สัยยิด อะหฺมัด, มะฟาฮีม เหาละ อัล-อาลิ วัล-อัศหาบ, หน้า : 48, ดร.อะหฺมัด สัยยิด อะหฺมัด อะลี, อัล-อะชะเราะฮฺ อัล-มุบัชชิรูน บิล-ญันนะฮฺ, หน้า : 24, ดร.อับดุลอะซีซ บินมุหัมมัด อัส-สัดหาน , วะเกาะฟาต มันฮะญียะฮฺ ตัรบะวียะฮฺ ดะอฺวียะฮฺ มินสิยัร อัศ-เศาะหาบะฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม, หน้า : 11, ดร.นาศิร อัช-ชัยคฺ , อะกีดะฮฺ อะฮฺลุสสุนนะฮฺ วัล-ญะมาอะฮฺ ฟิศเศาะหาบะฮฺ อัล-กิรอม เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม, หน้า :35, ดร.มุหัมมัด บินอะลี บินศอลิหฺ อัล-ฆอมิดีย์, มันบุชชิรอ บิลญันนะฮฺ มินฆ็อยริลอะชะเราะฮฺ, หน้า :21, ดร.อะหฺมัด สัยยิด อะหฺมัด, มะฟาฮีม เหาละ อัล-อาลิ วัล-อัศหาบ, หน้า : 50.
6.  อิบนุหะญัร, อัล-อิศอบะฮฺ ฟีตัมยีซ อัศ-เศาะหาบะฮฺ , หน้า : 16
7.  อิบนุหะญัร, อัล-อิศอบะฮฺ ฟีตัมยีซ อัศ-เศาะหาบะฮฺ , หน้า : 16-19.
8.  มุนซิร บินสุลัยมาน อัล-อัสอัด, อัศ-เศาะหาบะฮฺ วัน-นิฟาก, หน้า 19 , ดร.อับดุลอะซีซ บินมุหัมมัด อัส-สัดหาน , วะเกาะฟาต มันฮะญียะฮฺ ตัรบะวียะฮฺ ดะอฺวียะฮฺ มินสิยัร อัศ-เศาะหาบะฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม, หน้า : 11.
9.  บันทึกโดยอัล-บุคอรีย์ : 4418 และมุสลิม : 2769.
10.  อับดุลลอฮฺ บินศอลิหฺ อัล-เกาะศีร,อัลอิศอบะฮฺ ฟีฟะฎออิล วะหุกูก อัศ-เศาะหาบะฮฺ, หน้า 7-8, ดร.นาศิร อัช-ชัยคฺ , อะกีดะฮฺ อะฮฺลุสสุนนะฮฺ วัล-ญะมาอะฮฺ ฟิศเศาะหาบะฮฺ อัล-กิรอม เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม, หน้า :41-44.

หน้าหลัก

กรกฎาคม 06, 2013

ไม่สงวนลิขสิทธิ์สำหรับบทความของเว็บไซต์นี้ ทีมงานสนับสนุนให้มีการเผยแพร่ต่อเพื่อความดีงาม

จำนวนผู้เข้าชม